Open brief Betreft: het strafbaar stellen van ongedocumenteerd zijn

Aan de Christelijke politieke partijen, de leden van de Eerste Kamer, en christenen binnen alle partijen

Soms komt er een moment waarop zwijgen geen optie meer is. Dit is zo’n moment. Het voornemen om ongedocumenteerd zijn strafbaar te stellen, raakt mij diep — niet alleen als burger, maar als theoloog, en als mens. Want hier staat niet alleen beleid op het spel, maar ons mensbeeld. Onze ziel als samenleving.

Zoals Martin Luther King Jr. zei: een mens moet niet beoordeeld worden op uiterlijke kenmerken, maar op de inhoud van zijn karakter. Vandaag moeten wij onszelf dezelfde vraag stellen: beoordelen wij mensen op hun daden en menselijkheid — of op hun papieren? Achter het woord “ongedocumenteerd” schuilen geen dossiers, maar gezichten. Geen nummers, maar namen. Mensen die werken — vaak in stilte, vaak onderbetaald — in onze huizen, in onze zorg, in de schaduw van onze economie. Mensen die niet kiezen voor een leven zonder papieren, maar erin terechtkomen.

Niemand kiest voor onzichtbaarheid. Niemand kiest voor een leven in angst.

Wat wij hier zien, is geen individueel falen, maar een systeem dat faalt. Een wereld waarin ongelijkheid mensen dwingt te vertrekken, en systemen die hen vervolgens vastzetten in juridische onmogelijkheid. Ook in Nederland en Europa creëren wij structuren waarin mensen verdwalen — en uiteindelijk verdwijnen uit zicht, maar niet uit onze samenleving. En juist daar wordt het voor ons als christenen onvermijdelijk persoonlijk. Want de vraag is niet alleen: wat is wettelijk mogelijk? De vraag is: wat is rechtvaardig? Wat is barmhartig? Wat is trouw aan het evangelie dat wij belijden?

In de Bergrede roept Christus ons niet op om lasten te verzwaren, maar om ze te dragen. Niet om mensen uit te sluiten, maar om hen te zien. Niet om te veroordelen, maar om barmhartig te zijn. Daarom spreek ik u aan — als christen tot christen:

Leg de geest van de Bergrede boven partijpolitiek.

Laat barmhartigheid zwaarder wegen dan angst.

En laat rechtvaardigheid niet beperkt blijven tot wat wettelijk kan, maar zich uitstrekken tot wat menselijk is.

Want uiteindelijk zal niet alleen uw beleid worden beoordeeld —maar ook de vraag of u de mens achter het dossier hebt gezien.

Met ernst, en met hoop,

Ds. Samuel Lee

Gloria Dei, Homo Vivens — Irenaeus of Lyon

De glorie van God is de levende mens.